• Archiwum kategorii z Pisma Świętego
  • Jak nam się wiedzie?

    Ag 1, 7b: Rozważcie tylko, jak się wam wiedzie!
    Ag 1, 9: Wyglądaliście wiele, a oto macie mało, a kiedy [i to niewiele] znieśliście do domu, Ja to rozproszyłem. Dlaczego tak się dzieje? – wyrocznia Pana Zastępów: Z powodu mego domu, który leży w gruzach, podczas gdy każdy z was pilnie się troszczy o swój własny dom.


  • Prawda w relacji z innymi

    Syr 1, 29: Nie bądź obłudnikiem wobec ludzi i zwróć uwagę na swoje wargi!
    Ps 12, 4: Niech Pan wygubi wszystkie wargi podstępne i język pochopny do zuchwałej mowy.
    Prz 10, 29: Pan oparciem ludzi prawych, dla czyniących nieprawość jest zgubą.
    Ps 39, 9: Wybaw mnie od wszelkich moich nieprawości, nie wystawiaj mnie na pośmiewisko głupca!


  • Świety, wykuty w ogniu

    Syr 2, 5: Bo w ogniu doświadcza się złoto, a ludzi miłych Bogu – w piecu utrapienia.

    1 Kor 3, 13: tak też jawne się stanie dzieło każdego: odsłoni je dzień [Pański]; okaże się bowiem w ogniu, który je wypróbuje, jakie jest.
    1 Kor 3, 14: Ten, którego dzieło wzniesione na fundamencie przetrwa, otrzyma zapłatę;
    1 Kor 3, 15: ten zaś, którego dzieło spłonie, poniesie szkodę: sam wprawdzie ocaleje, lecz tak jakby przez ogień.

    1 P 1, 7: Przez to wartość waszej wiary okaże się o wiele cenniejsza od zniszczalnego złota, które przecież próbuje się w ogniu, na sławę, chwałę i cześć przy objawieniu Jezusa Chrystusa.


  • Szmer łagodnego powiewu, znakiem Pana

    1 Krl 19, 11: Wtedy rzekł: Wyjdź, aby stanąć na górze wobec Pana! A oto Pan przechodził. Gwałtowna wichura rozwalająca góry i druzgocąca skały [szła] przed Panem; ale Pan nie był w wichurze. A po wichurze – trzęsienie ziemi: Pan nie był w trzęsieniu ziemi.
    1 Krl 19, 12: Po trzęsieniu ziemi powstał ogień: Pan nie był w ogniu. A po tym ogniu – szmer łagodnego powiewu.
    1 Krl 19, 13: Kiedy tylko Eliasz go usłyszał, zasłoniwszy twarz płaszczem, wyszedł i stanął przy wejściu do groty. A wtedy rozległ się głos mówiący do niego: Co ty tu robisz, Eliaszu?
    1 Krl 19, 14: Eliasz zaś odpowiedział: Żarliwością rozpaliłem się o chwałę Pana, Boga Zastępów, gdyż Izraelici opuścili Twoje przymierze, rozwalili Twoje ołtarze i Twoich proroków zabili mieczem. Tak że ja sam tylko zostałem, a oni godzą jeszcze i na moje życie.


  • Biada tym, którzy mają ufność w mnóstwie rydwanów

    Iz 31, 1: Biada tym, którzy zstępują do Egiptu po pomoc, pokładają nadzieję w koniach, mają ufność w mnóstwie rydwanów oraz w bardzo wielkiej sile jazdy, a nie pokładają ufności w Świętym Izraela ani się nie radzą Pana.
    Iz 31, 2: A przecież On również potrafi sprowadzić niedolę; On słów swoich nie cofa, powstanie przeciw domowi złoczyńców i przeciw pomocy dla źle postępujących.
    Iz 31, 3: Egipcjanie to ludzie, a nie Bóg; ich konie to ciało, a nie duch! Gdy Pan wyciągnie rękę, runie wspomożyciel, upadnie wspomagany, i zginą oni wszyscy razem.


  • Mikal jest jak świat zmienna, zakochuje się, wspomaga i gardzi sługą Boga

    Wysłany dnia: przez D.S.M. Komentarz

    1 Sm 18
    20 Mikal, córka Saula, pokochała Dawida. Doniesiono o tym Saulowi. Sprawa ta wydała mu się dobrą.
    28 Przekonał się też Saul naocznie, że Pan jest z Dawidem. Mikal, córka Saula, kochała go.
    29 Coraz bardziej zatem obawiał się Saul Dawida i stał się jego wrogiem na zawsze.

    1 Sm 19
    11 Tymczasem Saul wysłał posłańców do domu Dawidowego, aby go pilnowali i zaraz z rana zabili. Jednak Mikal, żona Dawida, przestrzegła go, mówiąc: «Jeżeli tej nocy nie ujdziesz z życiem, jutro będziesz zabity».
    12 Mikal spuściła przeto Dawida przez okno, a on uszedł, zbiegł i ocalał.

    2 Sm 6
    16 Kiedy Arka Pańska przybyła do Miasta Dawidowego, Mikal, córka Saula, wyglądała przez okno i ujrzała króla Dawida, jak podskakiwał i tańczył przed Panem: wtedy wzgardziła nim w sercu.
    20 Wrócił Dawid, aby wnieść błogosławieństwo do swego domu. Wyszła ku niemu Mikal, córka Saula, i powiedziała: «O, jak to wsławił się dzisiaj król izraelski, który się obnażył na oczach niewolnic sług swoich, tak jak się pokazać może ktoś niepoważny».
    21 Dawid odpowiedział Mikal: «Przed Panem, który wybrał mnie zamiast ojca twego i całej twej rodziny i ustanowił mnie wodzem ludu Pańskiego, Izraela, przed Panem będę tańczył.
    22 I upokorzyłbym się jeszcze bardziej. Choćbym miał się poniżyć w twoich oczach, to u niewolnic, o których mówisz, sławę bym jeszcze zyskał».
    23 Mikal, córka Saula, była bezdzietna aż do czasu swej śmierci.


  • Głośmy Prawdę Ewangelii wszystkim

    Za 7, 9: To mówi Pan Zastępów: Wydawajcie wyroki sprawiedliwe, okazujcie sobie wzajemnie miłość i miłosierdzie.
    Za 7, 10: Nie krzywdźcie wdowy i sieroty, cudzoziemca i biednego! Nie żywcie w sercach waszych złości względem bliźniego!

    Za 7, 11: Ale oni nie chcieli słuchać. Przybrali postawę oporną i zatkali uszy, aby nie słyszeć.


  • Czyściec w Biblii

    2 Mch 12.39 Następnego dnia w tym czasie, w którym należało już to wykonać, żołnierze Judy przyszli zabrać ciała tych, którzy polegli, i pochować razem z krewnymi w rodzinnych grobach. 40 Pod chitonem jednak u każdego ze zmarłych znaleźli przedmioty poświęcone bóstwom, zabrane z Jamnii, chociaż Prawo tego Żydom zakazuje. Dla wszystkich więc stało się jasne, że to oni i z tej właśnie przyczyny zginęli. 41 Wszyscy zaś wychwalali Pana, sprawiedliwego Sędziego, który rzeczy ukryte czyni jawnymi, 42 a potem oddali się modlitwie i błagali, aby popełniony grzech został całkowicie wymazany. Mężny Juda upomniał lud, aby strzegli samych siebie i byli bez grzechu mają przed oczyma to, co się stało na skutek grzechu tych, który zginęli. 43 Uczyniwszy zaś składkę pomiędzy ludźmi, posłał do Jerozolimy około dwu tysięcy srebrnych drachm, aby złożono ofiarę za grzech. Bardzo pięknie i szlachetnie uczynił, myślał bowiem o zmartwychwstaniu.

    1 Kor 3.13 tak też jawne się stanie dzieło każdego: odsłoni je dzień [Pański]; okaże się bowiem w ogniu, który je wypróbuje, jakie jest. 14 Ten, którego dzieło wzniesione na fundamencie przetrwa, otrzyma zapłatę; 15 ten zaś, którego dzieło spłonie, poniesie szkodę: sam wprawdzie ocaleje, lecz tak jakby przez ogień.

    Św. Augustyn – „Chociaż ten ogień (Duchowy: Prawdy i Miłości) jest przeznaczony po to, aby uwolnić i oczyścić dusze, jest bardziej przenikliwy niż coś, co moglibyśmy znieść na ziemi”.

    Ap 2.17 Kto ma uszy, niechaj posłyszy, co mówi Duch do Kościołów.
    Zwycięzcy dam manny ukrytej
    i dam mu biały kamyk,
    a na kamyku wypisane imię nowe,
    którego nikt nie zna oprócz tego, kto [je] otrzymuje.

    1J1.8 Jeśli mówimy, że nie mamy grzechu,
    to samych siebie oszukujemy

    i nie ma w nas prawdy.
    9 Jeżeli wyznajemy nasze grzechy,
    [Bóg] jako wierny i sprawiedliwy
    odpuści je nam
    i oczyści nas z wszelkiej nieprawości.

    10 Jeśli mówimy, że nie zgrzeszyliśmy,
    czynimy Go kłamcą
    i nie ma w nas Jego nauki.

    1 Kor 13.12 Teraz widzimy jakby w zwierciadle, niejasno;
    wtedy zaś [zobaczymy] twarzą w twarz:
    Teraz poznaję po części,
    wtedy zaś poznam tak, jak i zostałem poznany.

    Niebo

    J 6.54 Kto spożywa moje Ciało i pije moją Krew, ma życie wieczne, a Ja go wskrzeszę w dniu ostatecznym. 55 Ciało moje jest prawdziwym pokarmem, a Krew moja jest prawdziwym napojem. 56 Kto spożywa moje Ciało i Krew moją pije, trwa we Mnie, a Ja w nim. 57 Jak Mnie posłał żyjący Ojciec, a Ja żyję przez Ojca, tak i ten, kto Mnie spożywa, będzie żył przeze Mnie.

    Czyściec

    Mt 5.26 Zaprawdę, powiadam ci: nie wyjdziesz stamtąd, aż zwrócisz ostatni grosz.

    Piekło

    Łk 16.26 A prócz tego między nami a wami zionie ogromna przepaść, tak że nikt, choćby chciał, stąd do was przejść nie może ani stamtąd do nas się przedostać”.

    Święta Faustyna – cytat z „Dzienniczka” nr 36

    W pewnej chwili zostałam wezwana na sąd Boży. Stanęłam przed Panem sam na sam. Jezus był takim, jakim jest w męce. Po chwili znikły te rany, a pozostało tylko pięć: w rękach, nogach i boku. Natychmiast ujrzałam cały stan duszy swojej, tak jak Bóg na nią patrzy. Jasno ujrzałam wszystko, co się Bogu nie podoba. Nie wiedziałam, że nawet z takich cieni drobnych trzeba zdawać rachunek przed Panem. Co to za moment! Kto go opisze? – Stanąć naprzeciw trzykroć Świętemu.
    – Zapytał mię Jezus: Kto [ty] jesteś?
    – Odpowiedziałam: Ja jestem sługą Twoją, Panie.
    – Jesteś winna jednego dnia ognia czyśćcowego.
    – Natychmiast chciałam się rzucić w płomienie ognia czyśćcowego, ale Jezus powstrzymał mnie i rzekł: Co chcesz, czy teraz cierpieć jeden dzień, czy przez krótki czas na ziemi?
    – Odpowiedziałam: Jezu, chcę cierpieć w czyśćcu i chcę cierpieć na ziemi, chociażby do końca świata największe męki.
    – Jezus rzekł: Wystarczy jedno. Zejdziesz na ziemię i cierpieć będziesz wiele, ale niedługo, i spełnisz wolę Moją i życzenia Moje, a dopomoże ci ją spełnić jeden wierny sługa Mój. Teraz połóż głowę na piersiach Moich, na sercu Moim i zaczerpnij z niego siły i mocy na wszystkie cierpienia, bo gdzie indziej nie znajdziesz ulgi, pomocy ani pociechy. Wiedz o tym, że wiele, wiele cierpieć będziesz, ale niech cię to nie przeraża, Ja jestem z tobą

    Mt 7, 14: Jakże ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do życia, a mało jest takich, którzy ją znajdują!


  • O CZYTANIU PISMA ŚWIĘTEGO

    1. W Piśmie świętym szukajmy prawdy, a nie stylu.
    Biblia powinna być czytana w tym samym duchu, w jakim została napisana.
    Winniśmy raczej szukać w księgach świętych pożytku niż piękności języka.
    Tak samo chętnie sięgajmy po książki pobożne i proste, jak po wzniosłe i głębokie.
    Niech cię nie obchodzi pozycja pisarza, czy jest wielki, czy mały w sztuce pisarskiej, ale niech cię skłania do lektury samo umiłowanie prawdy.
    Nie pytaj, kto powiedział, ale patrz, co powiedział.
    2. Człowiek przemija, ale prawda Boża trwa na wieki.
    Bóg przemawia do nas różnymi sposobami, nie zważając na to, czy podobają się nam ludzie, przez których On mówi.
    Dociekliwość niekiedy przeszkadza nam w czytaniu Pisma świętego, bo wolimy roztrząsać j dyskutować o tym, co powinno w nas wnikać po prostu.
    Jeśli chcesz czerpać korzyść z czytania, czytaj w pokorze, z prostotą i wiarą; nie dbaj o opinię znawcy.
    Pytaj i słuchaj w milczeniu słów świętych Pańskich, a nie lekceważ sobie wykładni dawnych Ojców, bo nie
    były wypowiadane ot tak sobie, bez głębszej przyczyny
    Tomasz A’Kempis

    Miej wielkie nabożeństwo do Słowa Bożego czy to w kazaniu, czy w poufałych rozmowach z przyjaciółmi duchowymi na temat rzeczy Bożych. Słuchaj go zawsze z uwagą i uszanowaniem. Wyciągaj z niego pożytek dla swej duszy. Nie daj mu padać na ziemię, lecz przyjmuj je do swego serca jak drogi kordiał, naśladując w tym Najświętszą Marię Pannę, która wszystkie słowa wypowiadane na chwałę jej Syna zachowywała w swym sercu
    Święty Franciszek Salezy


  • Pokemon Go – gdzie i jak szukać – niezbędnik, instrukcja – znajdziesz Go

    Księga Izajasza 34.16 Szukajcie w księdze Pańskiej i odczytajcie:

    Pierwsza Księga Samuela 16.17 Saul odrzekł sługom: «Dobrze, wyszukajcie mi człowieka, który by dobrze grał, i przyprowadźcie go do mnie!»

    Księga Amosa 5.14 Szukajcie dobra, a nie zła, abyście żyli.
    Wtedy Pan, Bóg Zastępów, będzie z wami,
    tak jak to mówicie.

    Księga Barucha 4.28 Jak bowiem błądząc myśleliście o odstąpieniu od Boga,
    tak teraz, nawróciwszy się, szukajcie Go dziesięciokrotnie.

    Księga Mądrości 1.1 Umiłujcie sprawiedliwość, sędziowie ziemscy!
    Myślcie o Panu właściwie
    i szukajcie Go w prostocie serca!

    Księga Izajasza 45.19 Nie przemawiałem potajemnie,
    w ciemnym zakątku ziemi.
    Nie powiedziałem potomstwu Jakuba:
    „Szukajcie Mnie bezskutecznie!”
    Ja jestem Pan, który mówi to, co słuszne,
    oznajmia to, co godziwe.

    Księga Jeremiasza 5.1 Przebiegnijcie ulice Jerozolimy,
    zobaczcie, zbadajcie
    i przeszukajcie jej place,
    czy znajdziecie kogoś,
    czy będzie tam ktokolwiek, kto by postępował sprawiedliwie,
    szukał prawdy,
    a przebaczę jej.

    Księga Psalmów 105.4 Rozmyślajcie o Panu i Jego potędze,
    szukajcie zawsze Jego oblicza!

    Księga Sofoniasza 2.3 Szukajcie Pana, wszyscy pokorni ziemi,
    którzy pełnicie Jego nakazy;
    szukajcie sprawiedliwości, szukajcie pokory,
    może się ukryjecie w dzień gniewu Pańskiego.

    Ewangelia Łukasza 11.9 I Ja wam powiadam: Proście, a będzie wam dane; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a otworzą wam. 10 Każdy bowiem, kto prosi, otrzymuje; kto szuka, znajduje; a kołaczącemu otworzą. 11 Jeżeli którego z was, ojców, syn poprosi o chleb, czy poda mu kamień? Albo o rybę, czy zamiast ryby poda mu węża? 12 Lub też gdy prosi o jajko, czy poda mu skorpiona? 13 Jeśli więc wy, choć źli jesteście, umiecie dawać dobre dary swoim dzieciom, o ileż bardziej Ojciec z nieba da Ducha Świętego tym, którzy Go proszą».

    Księga Izajasza 55.6 Szukajcie Pana, gdy się pozwala znaleźć,
    wzywajcie Go, dopóki jest blisko!


  • Lectio Divina

    Żyć w rytmie Słowa Bożego.
    Kiedy Bóg nam się Objawia w Swoim Słowie, Objawia także nas samych.
    Bóg naszymi oczami czyta nam Święty Tekst, mówi nam o naszym życiu.
    Oczami Boga mogę poznać prawdę o własnym życiu.
    Słucham co mówi Bóg, nie to co mówi człowiek.
    Modlitwa wyrasta ze Świętego Tekstu Boga.

    Otworzyć Święte Słowo Boga i czytać i słuchać. Czytanie zamienić w słuchanie.
    Co mówi Bóg?
    Czy czytając Słowo Boże czytam je Bogu narzucając Mu własne myśli?
    Bóg nie chce by Święte Słowo było przede mną, ale aby było we mnie.
    Nie jest ważne czy się Słowo Boże rozumie, ale czy z Wiarą i Miłością przyjmuję, bym pamiętam.

    Co Bóg mówi do mnie? Co Bóg mówi o mnie?
    Bóg mówi do serca-epicentrum osoby ludzkiej, wyprowadza na pustynię by mówić do serca, miejmy dobry kontakt z własnym sercem.
    Po zbieraniu jest moment trawienia, kiedy Słowo Boga dotrze do mnie i konfrontuje mnie ze swoim życiem. Przyglądam się sobie prawdziwie jak w lustrze, błogosławiony moment kryzysowy. Słowo Życia ożywia z tego co jest we mnie martwe.

    Serce reaguje oporem, gniewem, walką, albo uwielbieniem Boga.
    Czy pozostaję po stronie Słowa Boga. Modlitwa i postawa Serca, by zająć stanowisko wobec Boga i siebie.
    Letniość i obojętność największe zagrożenie, bo nie wiemy co się z nami dzieje.

    Zjednoczony z Bogiem mogę być spokojny, bo wtedy jestem zjednoczony ze sobą i ze światem.
    Czytanie Biblii dobrze robi na serce, oczy i uszy.

    ks. Krzysztof Wons
    https://www.youtube.com/watch?v=xkP4vDIOxGs


  • II Księga Machabejska IV, nie-arcykapłan Jazon i Menelaos

    II Księga Machabejska
    IV.

    7 …w niegodziwy sposób dostał się na arcykapłańskie stanowisko Jazon, brat Oniasza.
    8 W czasie spotkania obiecywał on królowi trzysta sześćdziesiąt talentów w srebrze, a ponadto z innych jakichś dochodów osiemdziesiąt talentów. 9 Ponadto jeszcze zobowiązał się do wypłacenia innych stu pięćdziesięciu, jeżeli mu będzie dozwolone urządzić własnym kosztem gimnazjum i efebion, a mieszkańców Jerozolimy zapisać jako Antiocheńczyków. 10 Król zgodził się, a kiedy on objął władzę, zaraz zaczął narzucać swym rodakom grecki sposób życia.
    11 …Burząc Prawem uświęcone urządzenia, wprowadzał zwyczaje przeciwne Prawu. 12 Umyślnie bowiem pod samym zamkiem wybudował gimnazjum i najlepszych młodzieńców zachęcił do włożenia kapelusza. 13 Nastąpiło tak wielkie rozkrzewienie hellenizmu i taka moda na obce obyczaje, pod wpływem niezwykłej nikczemności bezbożnika, nie-arcykapłana Jazona, 14 że kapłani nie okazywali już żadnej gorliwości w służbie ołtarza, ale gardząc świątynią i zaniedbując ofiary, zaraz na sygnał [do rzucania] dyskiem spieszyli się, aby wziąć udział w niezgodnych z Prawem ćwiczeniach palestry. 15 Za nic sobie mając zaszczyty ojczyste, za najpiękniejsze uważali greckie odznaczenia. 16 Oto dlaczego znaleźli się w trudnym położeniu: w tych [bowiem], których życie chcieli naśladować i do których chcieli się upodobnić, znaleźli wrogów i ciemiężycieli. 17 Występowanie bowiem przeciwko Bożym prawom nie ujdzie bezkarnie, ale to się okaże w chwili, która nastanie.

    18 Gdy w Tyrze wobec króla obchodzono co pięć lat urządzane igrzyska, 19 bezecny Jazon wysłał jako widzów rzekomych przedstawicieli Jerozolimy, będących Antiocheńczykami. Zabrali oni ze sobą trzysta drachm w srebrze na ofiarę dla [boga] Heraklesa. Sami jednak ci, którzy je zabrali, uważali, że nie można i nie wypada ich złożyć na ofiarę, ale że trzeba je oddać na inny cel. 20 Tak więc to, co wysyłający przeznaczyli na ofiarę dla Heraklesa, dzięki przewożącym poszło na budowę trójrzędowców.

    23 Po upływie trzech lat Jazon posłał do Menelaosa, brata wyżej wspomnianego Szymona, aby odwiózł pieniądze dla króla i doprowadził do końca podjęte już pilne sprawy. 24 On zaś stawiony przed króla olśnił go pozorami wpływów, zdobył więc dla siebie godność arcykapłańską, ofiarowując o trzysta talentów więcej od Jazona. 25 Zaopatrzony w listy królewskie wrócił z powrotem. Nie wykazał on wcale cech godnych stanowiska arcykapłana, bo tylko dyszał zawziętością okrutnego tyrana i złością dzikiego zwierza. 26 Tak więc Jazon, który wygnał podstępnie własnego brata, sam został przez drugiego wygnany i zmuszony uciekać do kraju Ammonitów. 27 Menelaos zaś objął władzę, nic jednak nie wypłacił z tych sum, które obiecał królowi,

    39 Gdy Lizymach za zgodą Menelaosa popełnił wiele świętokradztw w mieście, a wieść o tym rozeszła się na zewnątrz, ludność zbuntowała się przeciw Lizymachowi. Wiele jednak złotych przedmiotów było już roztrwonionych. 40 Kiedy zaś tłumy podniosły się, a ich gniew doszedł do szczytu, Lizymach uzbroił blisko trzy tysiące ludzi i rozpoczął niesprawiedliwe, gwałtowne postępowanie. Dowódcą był pewien Auranos posunięty w latach i nie mniej w głupocie. 41 Widząc gwałtowne postępowanie Lizymacha, jedni pochwycili za kamienie, drudzy za kije, niektórzy zaś nabrali leżącego tam piasku i jeden przez drugiego rzucali na ludzi Lizymacha. 42 Skutkiem tego wielu z nich poranili, niektórych nawet zabili, wszystkich zaś zmusili do ucieczki. Samego świętokradcę zamordowali koło skarbca.
    43 W tych sprawach zostało wszczęte dochodzenie przeciwko Menelaosowi. 44 Trzech mężów z rady starszych wniosło oskarżenie przeciw niemu, gdy król przybył do Tyru. 45 Menelaos widząc, że jest zgubiony, obiecał Ptolemeuszowi, synowi Dorymenesa, wielką sumę, aby ułagodzić króla. 47 Uwolnił on Menelaosa, winnego wszystkiego zła, o jakie był oskarżony, nieszczęśliwych zaś, którzy byliby uniewinnieni, nawet gdyby ich oskarżono przed Scytami, skazał na śmierć. 50 Menelaos zaś pozostał na stanowisku dzięki chciwości tych, którzy mieli władzę, będąc zaś głównym prześladowcą rodaków umacniał się w złu.


  • Obawy o stan ducha nawróconych

    2 Kor 12, 20: Obawiam się, że gdy przyjdę, znajdę was nie takimi, jakimi pragnąłbym was znaleźć, a i dla was okażę się takim, jakiego sobie nie życzycie. żeby przypadkiem nie [było wśród was] sporów, zazdrości, gniewu, niewłaściwego współzawodnictwa, obmów, szemrania, wynoszenia się, kłótni.
    2 Kor 12, 21: Oby mnie ponownie nie upokorzył wobec was Bóg mój, tak iżbym musiał opłakiwać wielu spośród tych, którzy popełniali przedtem grzechy i wcale się nie nawrócili z nieczystości, rozpusty i rozwiązłości, której się dopuścili.